Co z tą konstytucją?

flag-441338_1280
Jeśli chcielibyśmy przeprowadzić wśród Polaków ankietę na temat znajomości dat historycznych, zapewne rok bitwy pod Grunwaldem czy data przyjęcia przez Polskę chrztu byłyby najczęściej wskazywane przez naszych rodaków. Ciekawe, które miejsce w tym rankingu zajęłaby data 3 maja 1791 roku? Chyba nikomu nie trzeba przypominać, że w tym dniu w Polsce świętujemy triumf ducha patriotyzmu, postępowej reformy i chęci naprawy ustroju państwa. Wobec zagrożenia ze strony Cesarstwa Rosyjskiego postępowi i przejęci dobrem narodu mężowie stanu odważyli się na historyczny krok, uchwalili pierwszą w Europie, a drugą na świecie nowoczesną konstytucję.

Jednak nasuwa się pytanie, czy polska konstytucja rzeczywiście była pierwszą przyjętą w Europie tego typu ustawą zasadniczą? Nie wszyscy historycy podzielają tę opinię. Część badaczy za pierwszą konstytucję uznaje uchwaloną w 1755 roku ustawę zasadniczą Republiki Korsykańskiej. Ustawa ta przetrwała 14 lat, do czasu kiedy Francja podbiła Korsykę w 1769 roku. Ten fakt wcale nie umniejsza znaczeniu naszej konstytucji. Niewątpliwie była ona aktem prawnym o przełomowym znaczeniu. Polska w dniu uchwalenia Konstytucji 3 maja zyskała miano ostoi demokracji i europejskiego prekursora nowoczesnych idei. Niestety – reformy, które miały na celu naprawę ustroju Rzeczypospolitej, spotkały się z negatywnym przyjęciem ze strony sąsiednich państw. Szczególnie caryca Katarzyna II chciała utrzymać wewnętrzny ferment i słabość naszego kraju. W sukurs Rosji przyszły Prusy, które dostrzegły swój interes w utrzymaniu słabości Rzeczypospolitej. Uchwalenie konstytucji zapewne uraziło zarówno dumę samej carycy, jak i dumę narodową imperialnej Rosji. Na interwencję carskiej armii nie trzeba było długo czekać. Wojna polsko­rosyjska z 1792 roku oraz zdradzieckie działanie konfederatów targowickich doprowadziły do upadku konstytucji i cofnięcia zmian, które wprowadziła. Spekulowanie, co by było, gdyby twórcy ustawy lepiej przygotowali się na rosyjską ofensywę, pozostaje w gestii fantastyki historycznej.

Pamięć o Konstytucji 3 maja przekazywana kolejnym pokoleniom podtrzymywała w narodzie ducha wolności. Wszelkie próby upamiętnienia daty 3 maja 1791 roku spotykały się z represjami ze strony władz zaborczych. Dopiero w wolnej Polsce dzień ten obchodzony był jako święto narodowe. Godnym podkreślenia jest fakt, iż zarówno carska Rosja, jak i komunistyczny ZSRR dokładały wszelkich starań, aby zatrzeć w Polakach pamięć o Konstytucji 3 maja. Nie bez przypadku obchody tego święta w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zostały zakazane. Władze komunistyczne oficjalnie zniosły to święto ustawą z 18 stycznia 1951 roku. Dopiero ustawa z 6 kwietnia 1990 roku przywróciła Święto Narodowe Trzeciego Maja. Obecnie mamy możliwość nieskrępowanego obchodzenia tej uroczystości. Nie bójmy się okazywać naszych uczuć patriotycznych. Konstytucja 3 maja przypomina o naszej pięknej historii. Niewiele narodów może poszczycić się tak chlubnymi dziejami jak nasze.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *